تازه ها: .

شب یلدا، بهانه‎ای برای بیشتر باهم بودن

حسیبا هاشمی، ٠٢ جدي ١٣٩٨، (٠نظر)

شب یلدا، شبی است که به اندازة یک دقیقه بیشتر بودنش جایگاه خاصی در بین بعضی از شهروندان افغانستان دارد.
بعضی از اقوام افغانستان از شب یلدا  را به‎نام شب چله هم یاد می‎کنند و کم‎وبیش آداب و رسوم یکسان دارد. تفاوت‎های این شب بسته‎گی به منطقه و سبک زندگی ساکنان آن دارد.
در افغانستان تقریبا مراسم شب یلدا کم رنگ شده و در بعضی نقاط به دست فراموشی سپرده شده است؛ اما در بیشتر شهرها از جایگاه خاص برخور دار است. مردم شمال و غرب افغانستان این شب سرد را گرم تجلیل می‎کنند. شب‎نشینی و گوش دادن به خاطرات و قصه‎های بزرگ‎ترهای فامیل لذت زیاد دارد و از شیرین‎ترین خاطرات برای آنهایی‎که این شب را تجلیل می‎کنند. در این شهرها شب یلدا، زنان سفرة رنگین حاضر می‎کنند و بیشتر مردها در این شب ماهی با زولبیا و حلیم می‎‏خرند و به خانه می‎برند و بعد از شام میوه و تنقلات و آجیل میل می‎کنند. از آنجایی‎که افغانستان در چهار دهة گذشته جنگ و ویرانگری را تجربه کرده است، این رسم قدیمی به دست فراموشی سپرده شده و نسل جدید شاید هیچ خاطره‎ای از شب یلدا نداشته باشند.
صدیقه پناهی یکی از مهاجرین برگشته به وطن و گرافیک دیزاینر است، می‎گوید: «یلدا بوم دیزاین شده پاییز را تبدیل به لباس عروس زمستان می‎کند. یلدا بهانه‎ای زیبا برای باهم بودن‎ها و دورهمی‎های صمیمانه است.»
او اضافه می‎کند: چیپس و پفک خوردن، میوه پوست کردن، گفتن و خندیدن‎های از ته دل با اعضای فامیل همه و همه رسم زیبایی است که از قدیم در بین شهروندان افغانستان رواج داشته، شنیدن خاطرات بزرگ‎ترها دیدن فیلم‎های کمدی و گاهی هم ترسناک این شب سرد و تاریک را گرم و روشن می‎کند. این آداب و رسوم قشنگ و شیرین هستند و باید دو باره زنده شوند، او احیای این مراسم را برای افغانستان نیاز می‎داند.
فاطمه حکیمی، کارشناسی مسایل فرهنگی، به این باور است که شب یلدا مانند جشن نوروز، شب برات (شبی نمیه شعبان) یکی از مناسبت‎های فرهنگی و اجتماعی افغانستان بوده در این شب مردم در قدیم شهنامه می‎خواندند، فال حافظ می‎گرفتند، اشعار حملة حیدری را می‎خواندند، همه دور صندلی (کرسی) می‎نشستند؛ زنان خانه تنقلات و میوه‎های فصل زمستان (پرتقال، نارنگی، انار) را  تدارک می‎دیدند.
به گفتة او در گذشته امکانات نگهداری هندوانه برای شب یلدا نبود. ولی حالا هندوانه هم سر سفرة شب یلدا راه پیدا کرده است.
جاوید صالحی، میوه فروش و با بیان اینکه هندوانه و انار از میوه‎های ضروری در شب یلدا است و فروش این میوه‎ها در شب یلدا بیشتر می‎شود؛ می‎گوید: «در گذشته این دو میوه در زمستان پیدا نمی‎شد بیشتر از میوه‎های زمستانی استفاده می‎کردند، ولی حال این دو میوه، از میوه‎های اصلی شب یلدا است.»
عبدالرحیم غفاری، استاد دانشگاه و از مخالفان تجلیل شب یلدا است، او می‎گوید: «یلدا مربوط به افغانستان نیست، مسلمانان فقط دو عید دارند: عید رمضان و عید قربان، بقیه جشن‎ها مثل شب یلدا، نوروز، شب برات، والینتاین و کریسمیس جشن‎های بیگانه است که وارد افغانستان شده و این خود یک تهاجم فرهنگی محسوب می‎شود.
او در ادامه می‎افزاید: ما هدیه‎ی برای شب یلدا نداریم، من برای نامزدم هدیه می‎خرم ولی بدون هیچ مناسبت. تجلیل از جشن‎های دیگر حرام است.
مردم افغانستان پس از سال‎های طولانی جنگ و ویرانی این روزها دوران جدید را در زندگی خود تجربه می‎کنند و در نتیجه نیاز بیشتری به برگزاری جشن، محافل و مراسم‎های فرهنگی و اجتماعی دارند.
حفظ ارزش‎های فرهنگی و اجتماعی، راهی برای ایجاد آرامش و امیدواری و شروع یک زندگی جدید به دور از دغدغه‎های جنگ برای شهروندان افغانستان است.
گفتنی است که همه ساله به مناسبت شب یلدا محافلی از سوی تعدادی از نهادهای مدنی، فرهنگی و اجتماعی در کابل و بیشتر شهرهای افغانستان برگزاری می‎شود.

اشتراک با دوستان: این صفحه را از طریق شبکه های اجتماعی با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

درج نظر

نام
ایمیل
نظر:
لطفا قبل از ثبت نظر، کد زیر را در خانه خالی وارد کنید
کد امنیتی
ثبت نظر
کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت محفوظ و متعلق به موسسه فرهنگی و اجتماعی تساوی می باشد.
استقاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
Design & Developed by: Momtaz Host